İyi ki kitaplar var...

İyi ki kitaplar var...

1 Temmuz 2015 Çarşamba

Mahmut Makal - Bizim Köy






Kitabın Adı: Bizim Köy

Okuduğum Baskı ve Tarihi: IV.Baskı – Eylül 2014 (Genel 19. Baskı)

Yayınevi: Literatür Yayıncılık

Sayfa Sayısı: 166

Kitabı Bitirdiğim Şehir: İzmir

Puanım: 10/10



-Arka Kapak-



Bizim Köy 1950’de yayımlandığında toplumun geniş kesimlerinde tam anlamıyla bir depreme yol açtı. Yazarın, 17 yaşında gencecik bir öğretmenken kaleme almaya başladığı “köy notları” kitap haline getirilip de basıldığı zaman önce iktidarın öfkesini üzerine çekti. Çünkü köyden yükselen yoksulluk çığlığı, kulaklarını ve gözlerini her türlü olumsuzluğa kapamak isteyenlere, köyleri yemyeşil, bereketli, güzel köylü kızlarının berrak pınarlardan su taşıdığı yerler olarak gösterme çabasında olanlara atılan bir tokattı. Köylerde hâlâ taş devrinin yaşandığı gerçeğini dile getirmenin bir cezası olacaktı elbette. Her yer kar altındayken, köylere ulaşım sağlanamazken köyünde öğrencilerini “hayata hazırlamaya” çalışan genç öğretmenin haberi olmadı kitabının kopardığı gürültüden. Karlar erimeye başlayıp, yollar açılınca ilk ziyaretçileri jandarmalar oldu Makal’ın. Tutuklandı. Bizim Köy ise tam tersine çeşitli dillere çevrilip ülke sınırlarını aşmaya başladı.

Dönemin cumhurbaşkanı, yazarı Çankaya Köşkü’ne davet ettiğinde, bu tutum Demokrat Parti’nin köye ve köylünün sorunlarına önem vermesi olarak algılandı. Ama bu da uzun sürmedi. Önce çeşitli karalamaların boy hedefi haline gelen Köy Enstitüleri kapatıldı, ardından Enstitülü öğretmenlere baskılar başladı. Köye ve köylülerin içinde bulunduğu çağdışı koşullara değinen yazarlara, aydınlara karşı sistemli bir linç kampanyası başlatıldı.

Tahsin Yücel’in “Bizim Köy 1950’de bir başyapıttı. 1995’te de bir başyapıt” saptaması, aradan geçen yarım asırlık bir sürece rağmen, yazarın ve eserinin hâlâ güncelliğini koruduğunu göstermesi açısından son derece isabetli bir değerlendirme.

Bizim Köy, Türk edebiyatında köy gerçekliğine dayanan bir ilk kitap ve toplumcu gerçekçiliğin öncüsü olarak kabul edilmektedir.



-Değerlendirme-



İyi bir kitapla karşılaşacağımı tahmin ediyordum ama bu kadar güzel olacağını tahmin etmemiştim!

Merhaba. 
Mahmut Makal’ın bu kitabını sanıyorum üniversite sınavlarına hazırlanırken görmüştüm ilk. İsmini kenara köşeye not etmişim...
Her yıl Nisan ayında düzenlenen İzmir Kitap Fuarı’na tabi ki de katıldım. Literatür Yayıncılık’ın standına gelmişken kardeşimden bana bir kitap hediye etmesini istedim. O da sağolsun kırmadı ve aldı Bizim Köy’ü…

Bizim Köy, açıklayıcı bir ön sözle başlıyor. Kitaptan detayların aktarıldığı ön söz Adnan Binyazar’a ait. Aslında okumasanız da olur ön sözü çünkü daha çok son söz gibi bir şey. Kitabı bitirdikten sonra okusanız kitaptaki olaylar daha iyi oturabilir zihninize.



Mahmut Makal, Köy Enstitüleri’nden yetişmiş bir öğretmen. Zaten bu kitabı da mezun olup atandıktan sonra çalıştığı köylerde gördükleri ışığında yazmış. Kitap sert bir eleştiri içeriyor. Öykü desem değil. Hatıra desem az çok andırıyor. Ama Türkiye köylerini tüm çıplaklığı yansıttığı konusunda herkes hem fikir olacaktır.
Mahmut Makal, olayları anlatırken küçük küçük iğnelemeleri hiç eksik etmiyor. Bir hükümete, bir bozulan dini yapıya, bir köylüye, bir jandarmaya… Sürekli iğneliyor. Ağzına sağlık tekrardan! Kitapta eleştirilen bir diğer konuda sürekli bahsedilen o ‘’Güzel Anadolu Köyleri’’ imajı. Mahmut Makal’ın anlattıkları ışığında söyleyebiliriz ki o güzel köyler yok kardeşim. 

Şimdi olayın benim için duygusal bir tarafı daha var. Mahmut Makal öğretmen. Ufak ta bir dipnot; kitap ‘’Bir Köy Öğretmeninin Notları’’ başlığı ile yayınlanıyor ilk başta. Sonradan Bizim Köy oluyor. Dedim ya Mahmut Makal öğretmen. Ben de bir öğretmen adayıyım. Artık son sınıf öğrencisiyim. Olur ya KPSS belasını atlatırsam göreve başlayacağım. Makal’ın bu kitapta anlattığı gerçeklerle ben de karşılaşacağım. Ve tıpkı Makal gibi ben de heyecanlanıyorum. Öğrenmek güzel şey. Ama öğretmek, daha da güzel. Bu ülkü ışığında öğretmenlik yapıp tüm güçlüklere göğüs geren Mahmut Makal benim için bir örnektir artık.

Kitabı mutlaka okumalısınız. Gerçek Türk köylerini görmek için. Anadolu insanını tanımak için okumalısınız.
Son olarak kitabın sonunda Türk ve Dış Basın başlığı altında Mahmut Makal ve Bizim Köy kitabı hakkında ki yorumları okuyabilirsiniz. Orada eleştirisi bulunan isimleri görünce eminim ne kadar mühim bir eser okuduğunuzu da anlayacaksınızdır. Unutuyordum az kaldı. Kitapta Ara Güler’in müthiş fotoğrafları da var. Keyfini çıkarın. :) 

Hoşçakalın!

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder