İyi ki kitaplar var...

İyi ki kitaplar var...

18 Ağustos 2014 Pazartesi

Ahmet Hamdi Tanpınar - Saatleri Ayarlama Enstitüsü










Yayınevi: Dergah Yayınları

Sayfa Sayısı: 395

Puanım: 10/10




Bence mizahi, distopik, Türk toplum yapısını eleştiren ve insan ilişkilerine yakından bakan bir eser. Bu cümle aşağı yukarı benim çıkarımım olur bu kitapla ilgili.

Niye mizahi ? Hayri İrdal karakterinin iç konuşmaları, insanlar hakkında ki -kendine sakladığı- yorumları komik ve eğlenceliydi. 

Niye distopik ? Çünkü distopya türü eserlerde görmeye alışkın olduğumuz normal yaşamda bulunmayan bir kurum örneği burada da var. Kitaba ismini veren 'Saatleri Ayarlama Enstitüsü'. Ama bu distopik kurum dünya edebiyatında ki diğer örnekler gibi felaket sanaryosu ve kaos üzerinde konuşlanmamış. Ahmet Hamdi Tanpınar burada mizahtan faydalanmış. Yani 'Ağlanacak halimize güldürmüş'.

Türk toplum yapısını da eleştiriyor. Eski kafalı diye eleştirilen kesim bu kitapta da mevcut. Klişe olarak Doğu-Batı çatışması burada da işlenmiş. Ayrıca Saatleri Ayarlama Enstitüsü'nü tarihi bir temele dayatma meselesini ben kurulan yeni Türk Devleti'nin kendine ata,soy aramasına benzettim. 

İnsan ilşikileri açısından müthiş bir paragraf vardı kitapta.

Hiç boks maçına gitmediniz mi? İlk önce bakamayız bile! Sonra birdenbire heyecanlanırız, bir tarafı tutarız. Bir an evvel, kâfi derecede kuvvetli olmamasına kızarız, haykırırız. Haydi!.. deriz, daha kuvvetli! Daha müthiş!.. deriz ve öyle olmadığı için üzülürüz. Fakat hangimiz o esnada o adamın yerinde bulunmayı isteriz? Hiçbirimiz, değil mi? Bunlar da öyle işte… Mücadeleyi bizim tarafımızdan seyrettiler. Ve bizi alkışladılar. O anda çok samimi idiler. Fakat şimdi siz, “Ringe buyurun!” deyince iş değişti. Burada kendi menfaatleri, kendi emniyetleri var! 


Kısaca harikaydı !

4 yorum:

  1. Hani Doğu ve Batı arasında hepimizin yaşadığı o bütün olağan trajik durumlar vardır ya artık rutinimiz haline gelen işte bu durumlar o kadar trajiktir ki nasıl bunlara dayanabilir insan diyoruz kendi kendimize. Peki nedir bizi çıldırmaktan kurtaran tek çıkar yolumuz? Çok basit tabiki Mizah...

    Mizah bir maymuncuk misali her kapıyı açabilen bir anahtardır, mizah ironidir, mizah düşündürür, mizah asıl gerçeklerdir; gerçeklerimizdir.
    O kadar güzel işlenmiş ki eserde direk kendimiz ile özdeşleştirebiliyoruz çoğu karakteri.

    Bu manada Tanpınar'ın en büyük hazinesidir bu kitap! Mizah hazinesi...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Hayri İrdal'ın sonradan gelen şapkası gibiyiz ülkece 😅

      Sil
    2. Hayri İrdal'ın sonradan gelen şapkası gibiyiz ülkece 😅

      Sil
    3. Tanpınar'ın dili bazılarına ağır gelebilir. Ama kitaplarını okudukça müthiş bir tat alacaklar. Mizahi yönü gerçekten üst seviye olan bir eser.

      Sil